emailVolg MotorRacingblog op FacebookVolg MotorRacingblog op Twitter

AVUS: ‘s Werelds snelste circuit

AVUS: ‘s Werelds snelste circuit

We kennen allemaal de Nürburgring. En ook allemaal de Hockenheimring. Maar in Duitsland is er nog een circuit geweest dat een kleurrijke Grand Prix-historie heeft. In wat nu de buitenwijken zijn van Berlijn lag ooit AVUS, het snelste circuit ter wereld.

AVUS betekent Automobil-Verkehrs- Und Übungs-straße. De allereerste versie van het circuit was 19 kilometer lang. Dit waren twee lange rechte stukken gevolgd door twee lussen. De Nordkurve is van die twee wellicht de meest legendarische. Dit was een bocht die, na een verbouwing in 1936, langzaam overliep in een banking van 43,6 graden waardoor de coureurs met hoge snelheden over deze muur reden. De tweede hairpin van het circuit, niet geheel toevallig geheten de Südkurve, was iets minder hard, maar nog steeds vrij uitdagend. Het probleem van de Südkurve was vooral dat de bocht een aantal maal verlegd is. Vlak na de Tweede Wereldoorlog werd het circuit voor de eerste maal verkort tot 8,3 kilometer. Nog steeds was op dat moment de banking aanwezig op het circuit. Daarna werden in 1961 door de Grand Prix-racerij de circuits met banking te gevaarlijk bevonden. AVUS werd opnieuw in gekort en de banking in de Nordkurve verdween. Ook was er een andere bijzondere situatie ontstaan op het circuit. De startlijn lag namelijk bij de Nord Tor. De finishlijn echter lag enkele honderden meters zuidelijker. Daardoor was de eerste ronde langer dan de daaropvolgende geworden.

Bouwplannen

Raketenauto Rak VI, 1929 Das Raketenauto Rak VI, 1929De plannen voor het circuit ontstonden in 1907. Maar de opdrachtgever, de Automobilclub von Deutschland, kampte met financiële problemen waardoor het de zes jaar die daar opvolgde alleen bij plannen bleef. Pas in 1913 werd de eerste schop in de grond gestoken. Maar opnieuw was het werk geen lang leven gegund. In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit en vervolgens lag het werk lang stil. Dit ondanks dat er tijdens de oorlog Russische gevangen gebruikt werden om aan het circuit te werken. Vervolgens werd de bouw opnieuw geplaagd door financiële problemen. Pas in 1921, veertien jaar na de eerste plannen, werd het circuit afgerond met behulp van geldschieter Hugo Stinnes. De eerste race op het circuit werd in september van dat jaar gehouden.

Om het allemaal betaalbaar te houden, werd besloot dat delen van het circuit gewoon werden gebruikt als Autobahn. Daarover werd dan tol geheven waardoor de kosten gemakkelijk werden terugverdiend door de organisatie. In 1926 werd de eerste Duitse Grand Prix gehouden op het Berlijnse circuit. Het was die dag verschrikkelijk regenachtig weer en slechts enkelen konden hun bolide in het rechte spoor houden. Er volgden enkele zware ongelukken en drie tijdwaarnemers en een bijrijder kwamen om tijdens het Grand Prix-debuut van Duitsland. Eén man wist zijn Mercedes-Benz-bolide onder controle te houden: Rudolf Caracciola. Caracciola zou in 1931 ook als winnaar van de AVUS-Rennen over de streep komen.

International Avus race, May, 30 1937. The winner Hermann Lang in a modified Mercedes-Benz streamlined racing car W 125, with 8-cylinder engine M 125 F, in the northern bank. International Avus race, May, 30 1937. The winner Hermann Lang in a modified Mercedes-Benz streamlined racing car W 125, with 8-cylinder engine M 125 F, in the northern bank.‘Wall of Death’

Voor AVUS zit er inmiddels een grote verbouwing aan te komen. Allereerst wordt in 1927 de oude Nürburgring afgerond en dat circuit wordt een geduchte concurrent van AVUS. Vervolgens moet in 1936 het circuit wijken voor een weg die wordt aangelegd naar het tentoonstellingsterrein tijdens de Olympische Spelen van het nazi-regime. De nazi’s beloonden echter wel het circuit. Dat kreeg namelijk banking op de verlegde Nordkurve van 43,6 graden waarmee het ruim 12 graden steiler was dan de Daytona International Speedway die 32 jaar later geopend zou worden. De banking werd gemaakt van antislipbakstenen. Maar de bocht was levensgevaarlijk. Er was geen vangrail om de auto’s op te vangen als er een stuurfout werd gemaakt. Bolide en rijder werden dan gelanceerd van de baan en de rijder mocht bidden dat hij er heelhuids uit zou komen. De bocht kreeg al snel de bijnaam ‘Wall of Death’. In 1937 werd voor het eerst gebruik gemaakt van de verbouwde AVUS. Dankzij de razendsnelle Nordschleife en de Stromlinienwagen van Mercedes-Benz, werd de AVUS-Rennen van 1937 met de gemiddelde snelheid van ongeveer 260 kilometer per uur waarmee Hermann Lang de race won, de snelste race in de geschiedenis van de autosport. Een record dat de baan afpakte van Tripoli en drie decennia lang bleef staan.

Record run on the AVUS on December 10, 1934: Rudolf Caracciola driving the Mercedes-Benz W 25 record car, called “racing sedan” by him. Record run on the AVUS on December 10, 1934: Rudolf Caracciola driving the Mercedes-Benz W 25 record car, called “racing sedan” by him.Het spectaculaire circuit moest nu echt de concurrentiestrijd aangaan met de Nürburgring. Maar zover kwam het niet. Twee jaar na de grote verbouwing viel nagenoeg alle autosport op het circuit stil. Bernd Rosemeyer was bij een ongeluk om het leven gekomen en de AVUS werd gezien als te gevaarlijk en niet meer gebruikt.  In de jaren daarvoor was het circuit net als de  Nürburgring gebruikt als een propaganda-machine van de nazi’s. Hitler ondersteunde de circuits en de Duitse automerken Mercedes-Benz en Auto-Union. Voordeel voor AVUS was dat het voor de deur lag van de duizenden inwoners van de hoofdstad Berlijn.

Formule 1

Toen bleef het lang stil. De Tweede Wereldoorlog brak uit. Duitsland capituleerde en werd door de helft gescheurd. De Sovjets hadden Oost-Duitsland in handen en daarmee werd de AVUS een van de laatste verbindingen van West-Berlijn met West-Duitsland. Het circuit werd vervolgens ingekort. Over de redenen waarom doen verschillende theorieën de rondte. Eén theorie die niet klopt is dat het circuit ingekort moest worden vanwege de bouw van de Berlijnse Muur. Het kortere circuit werd echter al geïntroduceerd voordat de bouw van de Muur in 1961 van start ging. Daarnaast is het veel logischer dat het circuit, dat al vanaf het begin van zijn bestaan werd geplaagd door problemen met de financiën, werd ingekort om de reparatiekosten de kop in te drukken. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog werden er een paar races gehouden en in 1954 zelfs een non-kampioenschapsrace voor de Formule 1.

Start of the International Avus race, May 30 1937. Starting number 36: Manfred von Brauchitsch (winner of the second run) in a Mercedes-Benz streamlined racing car W 25 with a 12-cylinder engine MD 25 DAB. Star tnumber 33: Luigi Fagioli in an Auto Union streamlined car. Start number 37: Hermann Lang in a streamlined racing car W 125 with a 8-cylinder engine M 125 F. Start number 34: Rudolf Hasse in an Auto-Union. Hermann Lang won the final run of the Avus race. Start of the International Avus race, May 30 1937. Starting number 36: Manfred von Brauchitsch (winner of the second run) in a Mercedes-Benz streamlined racing car W 25 with a 12-cylinder engine MD 25 DAB. Star tnumber 33: Luigi Fagioli in an Auto Union streamlined car. Start number 37: Hermann Lang in a streamlined racing car W 125 with a 8-cylinder engine M 125 F. Start number 34: Rudolf Hasse in an Auto-Union. Hermann Lang won the final run of the Avus race.Pas in 1959 werd er weer een daadwerkelijke Grand Prix die meetelde voor het kampioenschap Formule 1 gehouden op het circuit. Dit werd gezien als een geschenk aan de bewoners van Berlijn, die onderdrukt werd door de Sovjet-Unie. De inwoners hadden een dagje vrij om te kunnen genieten van het spektakel dat zeker zou volgen op het circuit. Maar er viel op zaterdag tijdens het voorprogramma een zwarte sluier over de race heen: Jean Behra kon tijdens de sportcarsrace zijn Porsche 718 RSK Spyder in de Nordkurve niet meer onder controle houden en werd uit de bocht gelanceerd. De Fransman, die met zijn Porsche zou starten in de Formule 1-race, overleed aan de gevolgen van het ongeval. Banden sleten zeer snel op het circuit en er werd besloten dat de race in twee delen zou plaatsvinden, verdeeld over tweemaal dertig ronden. Het was de enige keer in de historie van de Formule 1 dat een race zo door midden werd geknipt. Tony Brooks boekte met zijn Ferrari op het circuit de Grand Chelem: nadat de Engelsman al van pole position vertrokken was, won hij de race en trok hij ook nog de snelste ronde (2:04.5) naar zich toe.

Teloorgang

Het zou voor de AVUS bij deze ene race blijven in de Formule 1. Een grote klap in het gezicht van het circuit was zonder twijfel dat banking vanaf 1961 te gevaarlijk werd gevonden voor de Formule 1, waardoor er een ingrijpende verandering moest plaats vinden aan het circuit. De beroemde en levensgevaarlijke ‘Wall of Death’ verdween en de Nordkurve werd platgelegd. Maar de AVUS begon langzaam maar zeker aan populariteit te verliezen. De rechte stukken waren niet meer zo populair als ze ooit geweest waren en buiten DTM- en ADAC Avus race in Berlin, September 9, 1993: The winner Roland Asch (first and second run) with starting number 2 on an AMG Mercedes 190 E Class 1 racing touring car. ADAC Avus race in Berlin, September 9, 1993: The winner Roland Asch (first and second run) with starting number 2 on an AMG Mercedes 190 E Class 1 racing touring car.Duitse Formule 3-races om werd het circuit vooral vermeden door andere raceklassen. Toch eiste het circuit nog een paar slachtoffers. Dieter Queter en John Winter konden zonder ernstige verwondingen uit heftige ongevallen weglopen, maar de Britse Super Touring Car-coureur Kieth O’Dor was minder gelukkig: hij kwam na een spin tot stilstand op de baan om vervolgens keihard door een van zijn collega’s geramd te worden. De Brit overleefde het ongeval niet.

Bovendien deed de val van de Berlijnse Muur ook niet veel goeds voor het circuit. Het AVUS deed al niet vaak meer dienst als racecircuit, maar steeds meer milieugroepering en verkeersproblemen deden het circuit definitief de das om. In 1999 kreeg het Duitse circuit een waardige afscheidsceremonie om daarna alleen nog gebruikt te worden als Autobahn. Van het oude circuit zijn her en der nog wel tekenen te vinden. De hoofdtribune en het beroemde ronde kantoor zijn enkele van de weinige nog echt herkenbare punten van het circuit. Het kantoor doet inmiddels dienst als motel, terwijl de Nordkurve voor de nietsvermoedende automobilist niet meer is dan een afslag en een kartbaan. Langzaam maar zeker verdwijnen zo alle punten die wijzen op deze Autobahn ooit een beroemd en berucht circuit was.

Beelden van de AVUS

Fritz von Opel test de Opel-RAK.2 op AVUS in 1928. Deze raketwagen was het tweede model van de allereerste raketwagen die ooit gebouwd was. Met 230 kilometer per uur was dit een groter succes dan de Opel-RAK.1 die een week eerder getest was. Let ook op het allereerste gebruik van vleugels om de bolide aan de grond te houden.


Hermann Lang wint in 1937 de AVUS-Rennen.

Dieter Quester verzekert zich tijdens de DTM-race in 1990 van een derde plaats door ondersteboven de laatste ronden aan te vangen en daarmee de wedstrijdleiding te dwingen de rode vlag uit te hangen.

John Winter crasht vier jaar later in de Nordkurve. Hij blijft op lichte brandwonden in zijn gezicht na ongedeerd.


[Foto(’s): Daimler, Deutsches Bundesarchiv (cc-by-sa)]


Share with your friends








Submit